Basit Fikir Pınarı Yazılar

Sivas Gürün Hangi İle Yakın? Kültürlerin Kesişim Noktasında Bir Antropolojik Yolculuk Bir antropolog olarak Anadolu’nun kalbine, Sivas’ın Gürün ilçesine adım attığınızda yalnızca bir coğrafyayı değil, binlerce yıllık kültürel birikimin iç içe geçtiği bir toplumsal dokuyu da keşfedersiniz. Gürün, Türkiye’nin tam ortasında yer alır; ama onu özel kılan şey, coğrafi merkeziliğinden çok, kültürel geçişliliğidir. “Sivas Gürün hangi ile yakın?” sorusu aslında yalnızca bir mesafe sorusu değildir. Bu soru, Anadolu’nun kültürel sürekliliğini, kimliklerin etkileşimini ve toplumsal sembollerin anlamını sorgulamaya açılan bir kapıdır. Gürün’ün Coğrafi ve Kültürel Konumu Gürün, Malatya ve Kahramanmaraş illerine yakın bir noktada bulunur. Coğrafi olarak Sivas’a bağlı olsa da…

Atölyenin kapısından içeri girdiğimde, talaşın o metalik kokusu ve ritmik spindle sesi beni yine çocukken izlediğim o büyülü tezgâhlara götürdü. Masanın üstünde, parlak gri bir uç ışığı yakalıyordu: karbür freze. Yanımda çalışan Ayla, “Bunu ilk kez kullandığımda alüminyumda yüzey pürüzlülüğünü yarı yarıya düşürdük,” dedi. O an şunu düşündüm: Karbür freze ne işe yarar? Sadece malzemeyi yontmak değil; hız, dayanım ve tekrarlanabilir kaliteyi aynı gövdede buluşturmak demek. Gelin verilerle, örneklerle ve küçük atölye hikâyeleriyle bu güçlü kesiciyi yakından tanıyalım. Karbür freze ne işe yarar? (Kısa cevap: Hızlı, sert ve güvenilir kesim) Karbür freze, tungsten karbür (WC) ve kobalt bağlayıcının (Co) sinterlenmesiyle…

Migros Kuru Fasulye Kim Üretiyor? Toplumsal Yapıların ve Cinsiyet Rollerinin Derin İzleri Bir araştırmacı olarak, toplumun derinliklerinde gizlenen yapıları anlamaya çalışırken, her nesnenin, her eylemin, ve her markanın ardında bir hikaye bulmaya çalışırım. Migros kuru fasulyesi, belki de dikkatimizden kaçan ama aslında toplumsal yapılarımızı ve bireysel ilişkilerimizi şekillendiren bir mikrokozmosdur. Peki, Migros kuru fasulye kim üretiyor? Bu sorunun yanıtı, sadece üretici firmaların ismini vermekle sınırlı kalmaz; aynı zamanda toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler üzerine önemli ipuçları sunar. Migros’un raflarındaki kuru fasulye paketlerinin ardında, toplumsal ilişkilerin ve cinsiyetin ne denli önemli bir rol oynadığını keşfedeceğiz. Toplumsal Normlar ve Gıda…

Karamürsel Ne İle Meşhur? Sepetin Kulpunu Mizahla Tutalım! Gelin itiraf edelim: Bir şehir meşhurları dosyasını açınca, erkeklerin aklına hemen “checklist, rota, optimum duraklar” gelir; kadınların aklına ise “kimlerle tanışırız, nerede sohbet koyulaşır, hangi dükkânın sahibiyle arkadaş oluruz?” soruları… (Elbette bunlar klişe mizah kalıpları; herkesin stili farklı!) Ama iş Karamürsel’e gelince, iki yaklaşım da aynı adrese çıkıyor: sepetin başına! Evet, bu yazıda “Karamürsel ne ile meşhur?” sorusunu esprili ama bilgi dolu bir lensle ele alıyoruz. Rotayı stratejik çizerken, sohbeti samimiyetle örüyoruz. Hazırsanız, kulpu sağlam bir giriş yapalım! İlk cevap: Karamürsel Sepeti. Ama bekleyin, sepetin içine koyacak daha çok hikâye var. Karamürsel’e…

Kara Ev Örümceği Zehirli mi? Doğanın Küçük Canlısı Üzerinden Toplumsal Dinamiklere Bakış Bazı konular vardır ki, yüzeyde biyolojik bir soru gibi görünse de derinlere indiğinizde aslında insanlığın bakış açısını, toplumsal rollerimizi ve birlikte yaşama biçimimizi sorgulatır. “Kara ev örümceği zehirli mi?” sorusu da onlardan biri. Küçücük bir örümceğin varlığı bile korkularımızı, ön yargılarımızı ve hatta toplumsal cinsiyetle ilgili düşünce kalıplarımızı gözler önüne serer. Gelin bu soruya sadece biyolojik değil, aynı zamanda sosyal bir perspektiften yaklaşalım. Kara Ev Örümceği: Doğanın Gölgesinde Kalan Canlı Kısa Bir Tanım: Kimdir Bu Kara Ev Örümceği? Kara ev örümceği (Badumna insignis), genellikle evlerin köşelerinde, pencerelerde veya…

Hotuk Nedir? Felsefi Bir Bakış Bir kelime, bazen yalnızca bir anlam taşımaz; bazen bir düşünceyi, bir kavramı veya bir toplumsal anlayışı da içinde barındırır. Bu yazıda ele alacağımız “hotuk” kelimesi, kelimelerin dışına çıkarak, hem dilde hem de felsefede taşımış olduğu derin anlamları keşfetmeye davet ediyor. Filozof bakış açısıyla başladığımızda, “hotuk” yalnızca bir kelime değil, içinde yaşadığımız toplumsal yapının, değerlerin ve anlam arayışının bir yansımasıdır. Bu kelimenin ardında sadece duyusal bir çağrışım değil, ahlaki, bilgiye dair bir sorgulama ve varlık anlayışı da yatmaktadır. Peki, hotuk ne demek ve bu kelimeyi felsefi bir bağlamda nasıl anlamalıyız? Bu yazıda, “hotuk” kelimesinin anlamını üç…

Higroskopik Nem Nedir? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Bir Psikologun Meraklı Girişi: İnsan Davranışlarını Çözümlemek Bazen, insanların çevrelerinden nasıl etkilendiklerini gözlemlerken, doğal dünyadan aldığımız dersler, insan davranışlarını anlamamıza yardımcı olabilir. Bugün, oldukça teknik bir kavram olan “higroskopik nem” üzerine düşünüyoruz; ancak bir psikolog olarak bu fenomene farklı bir açıdan bakmaya çalışacağım. İnsanlar da tıpkı higroskopik maddeler gibi çevrelerinden etkilenirler; içsel dünyalarını şekillendiren ve dışsal faktörlerle değişen varlıklardır. Peki, higroskopik nemin anlamını bu psikolojik çerçevede nasıl kavrayabiliriz? İnsan psikolojisi, çevresel faktörlere nasıl tepki verir ve bu etkileşimler, bireylerin duygusal, bilişsel ve sosyal dünyalarını nasıl şekillendirir? Bugün, bu soruları daha derinlemesine inceleyeceğiz ve…

Günlük Harcırah 2026’da Ne Kadar? Geçmişten Günümüze Ekonomik Dönüşümler Bir Tarihçinin Gözünden: Ekonomi ve Harcırahın Geçmişi Ekonomik sistemler zamanla değişir ve toplumsal hayatla olan ilişkisi de her dönemde farklı biçim alır. Bir tarihçi olarak baktığınızda, yalnızca bir nesli değil, bir dönemi belirleyen en önemli unsurlardan biri de ekonomik yapılanmalardır. Özellikle finansal hareketlilik, toplumsal ve kültürel yaşamı doğrudan etkileyen bir faktördür. Bugün, 2026 yılında günlük harcırahın ne kadar olduğunu sorgularken, aslında derinlemesine bir geçmiş yolculuğuna çıkıyoruz. Geçmişte de harcırah, belli bir dönemin ekonomik koşullarıyla paralel olarak şekillenmiş, zamanla toplumsal ve ekonomik kırılmalarla evrilmiştir. Harcırah, aslında yalnızca maddi bir kavram değil, aynı…

Her şey bir kış sabahı başladı. Soğuk rüzgâr İstanbul’un dar sokaklarını döverken, Mehmet arabasının ön camını buğudan arındırmaya çalışıyordu. Yanında oturan Elif ise ellerini kahvesine sarmış, bir yandan dışarıyı izliyor, bir yandan da aklından geçenleri toparlamaya çalışıyordu. İkisi de aynı sorunun etrafında dolaşıyordu ama farklı kelimelerle: “Arabaya neden kasko yapılmaz?” Bir kararın hikâyesi: Kasko yaptırmamanın görünmeyen nedenleri Mehmet için mesele gayet basitti: Stratejik düşünür, artılarını eksilerini yazar, riskleri hesap ederdi. “Yılda 15 bin TL prim ödeyeceğim,” dedi Elif’e, “Ama arabamın değeri 150 bin TL. Üç yıl kaza yapmazsam, boşa giden 45 bin TL… Mantıklı mı bu?” Elif onun kadar teknik…

Kuru fasulyenin püf noktaları nelerdir? – Güç, iktidar ve mutfakta siyasal bir denge arayışı Bir siyaset bilimci olarak bazen toplumun derin mekanizmalarını anlamak için parlamentolara, seçim sonuçlarına ya da ideolojik manifestolara değil, mutfağın içindeki tencereye bakmak gerekir. Çünkü her kaynayan kuru fasulye tenceresi, bir iktidar ilişkisi taşır: kim karıştırır, kim tuzunu atar, kim karar verir, kim sofrada bekler? “Kuru fasulyenin püf noktaları nelerdir?” sorusu, sadece mutfakta değil, siyasette de güç dengesinin nasıl kurulacağını öğretir. İktidarın tenceresi: Kimin eli kepçede? Toplum dediğimiz şey, bir tencereye benzer: kaynarken ses çıkarır, kabarır, taşar; bazen kokusuyla, bazen buharıyla herkesi etkiler. Bu tencerenin başında duran…